ایدههای بزرگ همیشه در اتاقهای نویسندگان هالیوود متولد نمیشوند؛ گاهی از دل یک پست بینام و نشان در انجمنهای ردیت یا ویدیوهای ترسناک یوتیوب سر برمیآورند. پدیده The Backrooms دقیقاً یکی از همان ایدههای عجیب است که از یک عکس ساده و مفهوم «فضاهای برزخی» (Liminal Spaces) به یک کابوس جمعی برای میلیونها نفر در سراسر جهان تبدیل شد. حالا با اکران فیلم سینمایی The Backrooms به کارگردانی پدیده جوان دنیای اینترنت، «کین پارسونز» (Kane Parsons)، این سوال مطرح میشود که آیا میتوان ترسِ خالصِ یک میم اینترنتی را به زبان سینما ترجمه کرد؟
در این مقاله از آیسل گیم، به کالبدشکافی واقعبینانه این فیلم ترسناک روانشناختی میپردازیم و بررسی میکنیم که آیا این اثر توانسته از سایه ویدیوهای یوتیوبی فراتر برود یا در راهروهای بیپایان خود و در دام ابهام گرفتار شده است.
پدیدهای به نام Liminal Space؛ چرا راهروهای زرد ما را میترسانند؟
پیش از آنکه به سراغ خود فیلم برویم، باید ریشه ترس را درک کنیم. Backrooms بر پایه مفهومی روانشناختی به نام Liminal Space (فضاهای گذرا و برزخی) و احساس Kenopsia (غم و اندوهِ دیدن مکانی که معمولاً شلوغ است اما اکنون خالی و متروکه به نظر میرسد) بنا شده است. دیوارهای زرد رنگِ اشباعشده، موکتهای نمناک، صدای وزوز بیپایان لامپهای فلورسنت و بوی نم؛ اینها عناصری هستند که حس ناآشناییِ دلهرهآور (Uncanny Valley) را در ذهن مخاطب بیدار میکنند.
فیلم سینمایی The Backrooms به جای آنکه روی هیولاهای شاخدار و جامپاسکرهای (Jump Scare) ارزانقیمت تمرکز کند، دقیقاً از همین انزوا و بیمنطقیِ معماری برای خلق وحشت استفاده میکند و نشان میدهد که گاهی یک فضای خالی، ترسناکترین دشمن شماست.
داستان فیلم؛ گرفتار در معماریِ بیرحم
فیلم داستان مردی به نام کلارک (با بازی درخشان اما سردِ چیویتل اجیوفور – Chiwetel Ejiofor) را روایت میکند که به شکل مرموزی از واقعیت روزمره خود جدا شده و در این هزارتوی بیانتها گرفتار میشود. بزرگترین تفاوت فیلم با ویدیوهای اصلی یوتیوبی این است که در اینجا، محیط دیگر فقط یک پسزمینه نیست؛ بلکه خودِ «مکان» به عنوان آنتاگونیست (شخصیت منفی) اصلی عمل میکند.
فیلم نشان میدهد که وحشت واقعی از ناشناخته بودن این دنیا نمیآید، بلکه از این احساس شکل میگیرد که قوانین فیزیک و منطق در این راهروها جایی ندارند و انسان در برابر بیتفاوتیِ مطلقِ این فضا، هیچ کنترلی ندارد.
کلارک؛ ضدقهرمانی که برای همدردی ساخته نشده است
یکی از جسورانهترین و البته چالشبرانگیزترین تصمیمات فیلمنامه، انتخاب شخصیت اصلی است. کلارک یک قربانیِ معصوم و دوستداشتنی نیست؛ او مردی تلخ، پر از خشم و آسیبدیده از گذشته است. این انتخاب ممکن است برای مخاطبانی که به دنبال یک قهرمان کلاسیک برای همذاتپنداری هستند، دافعه ایجاد کند.
اما از دیدگاه تحلیلی، این یک انتخاب هوشمندانه است. فیلم میخواهد بگوید که The Backrooms افراد را بر اساس شایستگی یا گناهانشان انتخاب نمیکند؛ این مکان یک گودالِ بیرحم است که هر کسی، فارغ از گذشتهاش، میتواند در آن سقوط کند. ترس از «نادیده گرفته شدن» و «فراموش شدن» در این کاراکتر به اوج میرسد و تروماهای کودکی او با انزوای این راهروها گره میخورد.
کارگردانی کین پارسونز؛ آزمون بزرگ یک استعداد یوتیوبی
کین پارسونز که در نوجوانی با ساخت ویدیوهای Found Footage از The Backrooms در یوتیوب به شهرت رسید، حالا سکان هدایت یک بلاکباستر ترسناک را در دست دارد. او به خوبی میداند که چگونه از بافتهای تصویریِ شبیه به VHS و دوربینهای قدیمی برای القای حس مستند بودن و واقعگرایی استفاده کند. طراحی صحنه و ترکیب آن با CGIهای ظریف، به خوبی توانسته است حس خفگی و بینهایت بودنِ این فضا را به سالن سینما منتقل کند.
با این حال، باید واقعبین باشیم؛ پارسونز در مدیریت ریتمِ یک فیلم بلندِ سینمایی هنوز بیتجربه است و این موضوع در پرده دوم فیلم به وضوح خود را نشان میدهد و گاهی مرز بین «سکوت دلهرهآور» و «کسالتبار بودن» را میشکند.
نقاط قوت و ضعف فیلم The Backrooms (نگاه واقعبینانه)
نقطه قوت: طراحی صوتی و اتمسفر خفقانآور
اگر با هدف تجربه یک ترس روانشناختی و اتمسفریک به تماشای فیلم بنشینید، ناامید نخواهید شد. طراحی صدای فیلم بینظیر است. صدای وزوز لامپها، قدمهای دوردست و سکوتهای سنگین، به گونهای میکس شدهاند که مخاطب را در یک حالت اضطراب مداوم نگه میدارند. فیلم به جای شوکه کردن مخاطب، او را آرامآرام در انزوای کلارک غرق میکند.
نقطه ضعف: ابهام بیش از حد و ریتم فرسایشی
بزرگترین مشکل The Backrooms این است که میخواهد بیش از حد «هنری» و مبهم باشد. فیلمنامه از ارائه پاسخهای مشخص درباره ماهیت این مکان یا دلیل گرفتار شدن کلارک طفره میرود. در حالی که این ابهام در یک ویدیوی ۱۰ دقیقهای یوتیوبی جذاب است، اما در یک فیلم بلند میتواند به شدت خستهکننده و فرسایشی شود. مخاطبانی که به دنبال یک روایت منسجم و گرهگشایی در پرده سوم هستند، احتمالاً با احساس سرخوردگی و انبوهی از سوالات بیپاسخ از سالن خارج خواهند شد.
جمعبندی؛ آیا تماشای The Backrooms ارزش وقت شما را دارد؟
فیلم The Backrooms یک اثر ترسناک معمولی نیست که بتوانید با خیال راحت و در کنار دوستانتان با آن سرگرم شوید. این فیلم یک تجربه ایزوله، تلخ و بهشدت وابسته به سلیقه شخصی است. اگر از طرفداران ژانر وحشت روانشناختی، فضاهای برزخی (Liminal Spaces) و آثاری هستید که بیشتر روی «حس» تمرکز دارند تا «داستان»، تماشای این فیلم برایتان یک تجربه بینظیر خواهد بود. اما اگر از آن دسته مخاطبانی هستید که از ابهام بیزارید و انتظار یک داستان ترسناک با ساختار کلاسیک و پایانبندی مشخص را دارید، بهتر است وقت خود را با آثار دیگری بگذرانید.
سوالات متداول
فیلم The Backrooms بر اساس چه داستانی ساخته شده است؟
این فیلم اقتباسی از یک پدیده اینترنتی و Creepypasta به نام The Backrooms است که برای اولین بار در سال ۲۰۱۹ در انجمن ردیت (Reddit) و با یک عکس از راهروهای زرد رنگ متروکه آغاز شد و بعدها با ویدیوهای یوتیوبی کین پارسونز به شهرت جهانی رسید.
آیا فیلم The Backrooms جامپاسکر (Jump Scare) دارد؟
خیر، تمرکز اصلی فیلم بر وحشت روانشناختی، اتمسفر سنگین و احساس انزوا است و برخلاف فیلمهای اسلشر یا ماورایی، به ندرت از جامپاسکرهای ارزانقیمت برای ترساندن مخاطب استفاده میکند.
بزرگترین نقطه ضعف فیلم The Backrooms چیست؟
ریتم کند و ابهام بیش از حد در فیلمنامه بزرگترین چالش فیلم است. کارگردان ترجیح داده به جای گرهگشایی و توضیح درباره ماهیت این جهان، مخاطب را در انبوهی از سوالات بیپاسخ رها کند که ممکن است برای بسیاری از تماشاگران خستهکننده باشد.
نظر شما چیست؟
آیا شما هم معتقدید که ترسناکترین کابوسها آنهایی هستند که در راهروهای خالی و سکوت مطلق شکل میگیرند، یا ترجیح میدهید با هیولاهای مشخص روبرو شوید؟ آیا فیلم توانست انتظارات شما را از یک پدیده اینترنتی برآورده کند؟
دیدگاهها و تجربیات ترسناک خود را در بخش کامنتهای آیسل گیم با ما و سایر همراهان به اشتراک بگذارید. برای مطالعه نقد و بررسی جدیدترین فیلمهای ترسناک و تریلر روانشناختی، حتماً بخش مقالات سایت ما را دنبال کنید!
